Opracowanie OBPON: Charakter pomocy de minimis

Pomoc publiczna jest - co do zasady - udzielana przez różnego rodzaju podmioty na podstawie odrębnych unormowań prawnych. Przez podmiot udzielający pomocy publicznej należy rozumieć nie tylko organ administracji publicznej, ale także inny podmiot, który jest uprawniony do udzielania pomocy publicznej, w tym przedsiębiorcę publicznego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 22 września 2006 r. o przejrzystości stosunków finansowych pomiędzy organami publicznymi a przedsiębiorcami publicznymi oraz o przejrzystości finansowej niektórych przedsiębiorców.

 

Opracowanie OBPONW sprawach dotyczących pomocy publicznej wynika, że to właśnie podmioty udzielające pomocy wydają beneficjentowi zaświadczenie stwierdzające, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis albo pomocą de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie. Także z Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych wynika, że warunkiem uzyskania pomocy jako pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy.

 

Rodzaj wydatków i sposób ich pokrywania, w tym w ramach pomocy de minimis, regulują szczegółowo przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. W § 2 tego rozporządzenia zostały określone rodzaje wydatków, na które przeznaczone są środki funduszu rehabilitacji. Wśród tych wydatków w pkt 12 lit. a-f ujęto finansowanie indywidualnych programów rehabilitacji, mających na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności. Aby konkretny wydatek mógł być zaliczony do pomocy de minimis musi być poniesiony w ramach indywidualnego programu rehabilitacji (§ 6 ust. 1 z.f.r.o.n.), musi mieć na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych, musi być przeznaczony na sfinansowanie pomocy, o jakiej mowa w § 2 ust. 1 pkt 12 z.f.r.o.n., a także musi być sfinansowany ze środków funduszu rehabilitacji (§ 9 ust. 2a z.f.r.o.n.).

 

Pomoc de minimis jest pomocą o niewielkich rozmiarach, która - co do zasady - nie naruszenia swobody konkurencji na wspólnym rynku wewnątrz Unii Europejskiej. Instytucja ta została przewidziana na zasadzie odstępstwa od reguł wolnej konkurencji, w tym wolnego handlu, wewnątrz europejskiej strefy gospodarczej. Precyzyjne określenie zasad i granic udzielania pomocy de minimis jest tym bardziej istotne, by nie zakłócało relacji gospodarczych wewnątrz Unii Europejskiej. Stosowanie instytucji pomocy de minimis w takim rozumieniu należy postrzegać jako pomoc celową, która powinna prowadzić do osiągnięcia ściśle określonego rezultatu.

 

Pomoc tego rodzaju jest przywilejem w sferze stosunków gospodarczych, a zatem nie można wychodzić z założenia, że to na podmiocie udzielającym pomocy de minimis spoczywają wszelkie obowiązki związane z wyjaśnieniem, czy w konkretnym przypadku przyznanie tej pomocy jest uzasadnione. Przeciwnie z istoty tej instytucji, jej charakteru i trybu przyznawania pomocy wynika, że to na beneficjencie tego rodzaju pomocy spoczywa obowiązek logicznego, poprawnego merytorycznie oraz przekonywującego uzasadnienia, że planowana inwestycja nie służy jedynie normalnemu podniesieniu standardu pracy w przedsiębiorstwie, lecz realizacji celów związanych z poprawą sytuacji osób niepełnosprawnych.

 

Tego rodzaju szczególna pomoc publiczna ma na celu ułatwienie pracodawcy wyposażenia miejsca pracy dla osoby niepełnosprawnej. Wnioskodawca powinien zatem dołożyć wszelkiej staranności aby wykazać, że dane inwestycje służą realizacji celów pomocy de minimis. Powinien zatem wykazać istnienie bezpośredniego związku między przeznaczeniem pozyskanych środków finansowych, a poprawą sytuacji konkretnego niepełnosprawnego pracownika w kontekście ograniczeń wynikających z jego poziomu niepełnosprawności.

 

DOWIEDZ SIĘ WSZYSTKIEGO O POMOCY DE MINIMIS NA NASZYCH SZKOLENIACH - ZAPRASZAMY!

 

Nie istnieje jeden ustalony wzorzec udzielania tego typu pomocy, a każda tego typu sprawa musi być rozpatrywana odnośnie do precyzyjnie ustalanego stanu faktycznego sprawy. Środki prowadzące do poprawy sytuacji osób niepełnosprawnych mogą być różne. Mogą to być także "normalne" przedmioty, takie jak pralka lub samochód, pozbawione specyfikacji dostosowujących je do używania przez osoby niepełnosprawne o określonych schorzeniach, czy dysfunkcjach. W konkretnym jednak przypadku przedmioty te muszą przyczyniać się realnie do eliminacji skutków niepełnosprawności pracowników.

 

Jak wspomniano, wykazanie tej okoliczności należy do przyszłego beneficjenta pomocy de minimis, który w przedstawionej Funduszowi dokumentacji powinien wykazać wpływ dokonywanych inwestycji na zmniejszenie ograniczeń zawodowych spowodowanych rodzajem, a także stopniem niepełnosprawności konkretnych pracowników.

 

Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych jest państwowym funduszem celowym, uprawnionym do rozpatrywania i rozstrzygania spraw na podstawie także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Podmiotem wydającym zaświadczenie o pomocy de minimis lub odmawiającym wydania takiego zaświadczenia jest Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

 

Związanym z tym zagadnieniem jest upoważnienie do wykonywania powierzonych Funduszowi kompetencji w zakresie pomocy de minimis. Stosownie do art. 50 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, ustrojowymi organami Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych są Rada Nadzorcza i Zarząd. Zgodnie z art. 51 ust. 1 i 2 powoływanej ustawy w skład Zarządu Funduszu wchodzą Prezes Zarządu Funduszu i dwaj jego zastępcy. W art. 51 ust. 3 ustawy zawarto otwarty katalog zadań powierzonych Zarządowi Funduszu. Wymieniono wśród nich m.in. dokonywanie wyboru przedsięwzięć do finansowania ze środków Funduszu oraz gospodarowanie środkami Funduszu. Do wykonywania tych oraz innych, niezastrzeżonych do wyłącznej kompetencji Prezesa PFRON funkcji upoważnieni są także pozostali członkowie Zarządu Funduszu. Przemawia za tym sposób powoływania ich na stanowisko Zastępcy Prezesa Zarządu.

 

Prezesa Zarządu PFRON powołuje Prezes Rady Ministrów, spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru, na wniosek ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego. Zastępców Prezesa, na wniosek Prezesa zaopiniowany przez Radę Nadzorczą, powołuje minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru. Zastępcy, podobnie jak Prezes Zarządu są pracownikami Funduszu wyłanianymi w drodze konkursu, powoływanymi i odwoływanymi z udziałem ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego jako organu założycielskiego Funduszu.

 

Prezes z mocy przepisów szczegółowych ustawy o rehabilitacji wykonuje swoje kompetencje w ściśle określonym zakresie. Oznacza to, że załatwianie spraw dotyczących zaświadczeń o pomocy de minimis w imieniu PFRON nie zostało ustawowo zastrzeżone do wyłącznej kompetencji Prezesa Zarządu tego Funduszu, to z kolei pozwala przyjąć, że mogą być one załatwiane zarówno przez Prezesa Zarządu PFRON, jak i przez jego zastępców.

 

autor: Michał Jasiński
redaktor OBPON

 

Artykuł został opracowany na podstawie:
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2013 r. w sprawie II GSK 1146/11;
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych;
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Dodaj swój komentarz

Uwaga!

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników serwisu obpon.pl i nie ponosi on odpowiedzialności za treści wiadomości. Dodając powyższą wiadomość zgadzasz się z regulaminem dodawania komentarzy.
×